Ćwiczenia usprawniające narządy artykulacyjne

Ćwiczenia języka

  1. Zabawa „Język na defiladzie”- język maszeruje jak żołnierz na defiladzie.

–   raz-czubek języka na górną wargę,

–   dwa- czubek języka do lewego kącika ust,

–   trzy- czubek języka na dolną wargę,

–   cztery-czubek języka do prawego kącika ust.

  1. Zabawa „Języczek wędrowniczek”- opowiadanie.

Język wybrał się na wycieczkę do lasu. Pojechał tam na koniku (mlaskanie językiem, naśladowanie konia). Na łące zostawił konia (prrrrr). Następnie  rozejrzał się dookoła (język ruchem okrężnym oblizuje wargi: górną i dolną).Potem wszedł do lasu (język chowamy w głąb jamy). Przeszedł las wzdłuż (język przesuwamy po podniebieniu w stronę jamy gardłowej ) i wszerz (przesuwamy językiem za zębami górnymi i dolnymi). A wtedy już przedarł się przez gęstwinę krzewów i drzew (język przeciskamy przez zaciśnięte zęby górne i dolne). Zauważył, że zrobiło się ciemno. Rozejrzał się w prawo i w lewo, spojrzał w górę i w dół (język przesuwamy z jednego końca ust do drugiego- od ucha do ucha, potem sięgamy nim nosa i brody. Wsiadł na konia i pojechał do domu(kląskanie językiem).

  1. Wysuwanie języka na brodę-zmęczony pies.
    1. Unoszenie języka w kierunku nosa-zawody, kto sięgnie wyżej.
    2. Układanie języka płasko na dnie jamy ustnej, język leży za zębami-śpiący język.
    3. Mlaskanie przednią częścią języka do dziąsła.
    4. Wkładanie zaostrzonego języka pod górną wargę, która jest naprężona, wypychanie warg czubkiem języka-strzelamy z kuszy.
    5. Wybrzuszanie środka języka-robimy górkę z języka.
    6. Cofanie języka w głąb jamy ustnej.
    7. Układamy język w rulonik.
    8. Wypychamy językiem policzki (śliweczka).
    9. Liczymy językiem zęby przy szeroko otwartej buzi.
    10. Oblizujemy dziąsła pod wargą górną i dolną.
    11. Wykonujemy łyżeczkę-koszyczek.
    12. Oblizywanie górnej i dolnej wargi.
    13. Rysujemy językiem kropki na podniebieniu.

Wysuwamy język przy szeroko otwartej buzi i czubkiem rysujemy kółeczka, kreseczki, itp.

  1. Unosimy szeroki język do góry za wałek dziąsłowy i dmuchamy na niego.
  2. Próbujemy przecisnąć język przez zaciśnięte zęby.
  3. Przygryzamy czubek języka przednimi zębami.
  4. Przygryzamy boki rozpłaszczonego języka bocznymi zębami.
  5. Śpiewamy „la la la la” (należy zwrócić uwagę, aby poruszał się tylko język).

Ćwiczenia warg

1.  Górną wargą zaciskamy dolną, dolną kładziemy na górną. Ćwiczenie to wykonujemy na przemian.

2.  Górnymi zębami zaciskamy wargę dolną i mocno wypychamy powietrze.

3.  Wysuwamy wargi (tak jak przy samogłosce „u”) i rozchylamy (jak przy samogłosce „e”). Ćwiczenie to wykonujemy naprzemiennie.

4.  Łączymy wargi płasko i rozciągamy tak jak przy głosce „i”.

5.  Lekko wysuwamy wargi do przodu i kierujemy je w prawo i w lewo.

6.  Ściągamy wargi do przodu i robimy ruch okrężny; najpierw w jedną stronę, później w drugą. (tzw. młynek)

7.  Górną wargą zasłaniamy górne zęby, dolną wargą dolne zęby i otwieramy i zamykamy buzię.

8.  Zabawa „Konik”- dzieci dobierają się parami i w rytm granej melodii biegają po sali. W przerwie muzyki „koniki” parskają, „woźnica” cmoka, by konik biegł dalej.

9.  Napinanie warg w pozycji rozciągniętej (zawody „kto jest silniejszy?”- dwie osoby siedzące naprzeciw siebie trzymają ustami kartkę papieru i każde ciągnie w swoją stronę.

  1. Wciąganie warg do buzi – ukrywamy obie wargi.
  2. Cmokamy.
  3. Ssiemy wargę dolną i górną na przemian.
  4. Wciąganie powietrza ściągniętymi wargami.
  5. Przytrzymujemy górną wargą słomkę, wykonujemy ryjek i unosimy go do nosa.
  6. Uśmiechamy się tylko jedną stroną na przemian.
  7. Gwiżdżemy.
  8. Nabieramy powietrza pod górna wargę potem pod dolną.
  9. Przerzucamy powietrze z jednego policzka do drugiego.
  10. Gramy palcami na wargach.

Ćwiczenia podniebienia miękkiego

1.  Zabawa „Leniuszek”- Nauczyciel opowiada historię o chłopcu, który nic nie chciał robić, tylko cały czas ziewał. Rano nie pomagał mamie, nie chciał sam się ubierać, sam jeść, myć zębów, tylko ziewał, bo się nudził.( Dzieci demonstrują ziewanie).

2.  Język wysunięty z ust- kaszlemy- chory miś.

3.  Wciąganie powietrza przez rurkę- przenoszenie skrawków papieru za pomocą rurki.

4.  Chrapanie na wdechu i wydechu.

5.  Wymawianie sylab: ak, ka, ku, aka, oko, uku- zabawa w „kurkę i kukułkę”.

6.  Oddychanie: wdech przez nos, wydech przez usta.

7.  Ziewanie.

8.  Kaszlenie z językiem wysuniętym na zewnątrz jamy ustnej.

 

Gdyby kogoś przerażała ilość ćwiczeń, proszę bardzo to jest „pigułka”:  J J (koniecznie do przeczytania na głos)

 

Co powinien czynić nasz język?

Język to tancerz jest nad tancerze,

Każdy to przyzna i przyzna  szczerze,

Bo ten języczek, oj, bez pamięci,

To się wywija, kurczy, to kręci,

Raz jest podłużny, raz w trąbkę  zwija,

Raz jest jak jaszczur, to znów jak żmija,

Raz jest jak igła, a raz jak narty,

Długi, wypukły, wklęsły, rozwarty…

Jak sztukmistrz biegły, linoskok śmiały,

Tak ten języczek koniuszkiem małym

Wywija, cofa, skręca, zawraca,

Zadaje cięcia, drga i kołata,

Żeby wyrzeźbić, wymodelować,

Malarskim pędzlem plastycznie podać

Tę wartość słowa, ten szczegół boski

To nosi nazwę – małej spółgłoski.